OCT định hướng cung cấp dấu ấn sinh học của bệnh Parkinson tại lớp võng mạc ngoài

Tổng quan

Một nghiên cứu tại Úc báo cáo rằng hình ảnh chụp cắt lớp quang học định hướng (directional OCT) cho thấy bệnh Parkinson (PD) có liên quan đến lớp nhân của tế bào cảm thụ ánh sáng dày hơn và lớp các tua của tế bào cảm thụ ánh sáng mỏng hơn. Theo Jingjing Lin, PhD và các cộng sự từ Đại học Melbourne (bang Victoria, Úc), những thay đổi này ở bệnh nhân Parkinson có thể được sử dụng như các dấu ấn sinh học tiềm năng. Tác giả chính Lin thuộc Khoa Đo thị lực và Khoa học Thị giác của trường.

Các nhà nghiên cứu cho biết: “Chụp OCT như một dấu ấn sinh học sàng lọc cho bệnh Parkinson (PD) đã thu hút nhiều sự chú ý nhờ tính dễ tiếp cận và khả năng tích hợp trong cộng đồng. Hơn nữa, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các bệnh lý liên quan đến PD cũng xuất hiện ở võng mạc, từ đó thúc đẩy việc nghiên cứu OCT như một dấu ấn sinh học có thể triển khai trên quy mô lớn.”

Mặc dù OCT trước đây đã được sử dụng để đo độ dày võng mạc, nhưng sự khác biệt trong các quy trình quét OCT đã dẫn đến sự không nhất quán trong kết quả đo giữa các nghiên cứu.

Lujan và cộng sự đã phát triển kỹ thuật OCT định hướng (directional OCT) để đo chính xác hơn lớp nhân ngoài (ONL). Các nhà nghiên cứu giải thích rằng bằng cách điều chỉnh hướng quét sao cho tia tới vuông góc với các sợi Henle, ranh giới quang học giữa lớp sợi Henle (HFL) và ONL có thể được xác định rõ ràng hơn. Phương pháp này đã được sử dụng để định lượng ONL ở người bình thường, cũng như ở bệnh nhân bạch tạng và bệnh lý hoàng điểm.

Do đó, khác với các nghiên cứu trước đây về PD chỉ sử dụng OCT tiêu chuẩn theo trục để đánh giá độ dày ONL “giả định”, OCT định hướng có thể cung cấp phép đo chính xác hơn về độ dày ONL trong bệnh Parkinson.

Phương pháp nghiên cứu PD

Nghiên cứu bao gồm 14 bệnh nhân được chẩn đoán mắc Parkinson (PD) và 18 người khỏe mạnh cùng độ tuổi (nhóm chứng).

Các nhà nghiên cứu đo ONL thực sự của người tham gia (bao gồm thân tế bào cảm thụ ánh sáng), thay vì ONL “giả định” hoặc tiêu chuẩn (ONL + HFL, bao gồm cả các tua của tế bào cảm thụ ánh sáng), bằng cách sử dụng OCT định hướng với việc thay đổi góc của tia tới. Kết hợp với các lát cắt OCT tiêu chuẩn để xác định HFL, độ dày ONL thực và HFL cũng như độ phản xạ của vùng ellipsoid (EZ) được đo và so sánh giữa các nhóm bằng phân tích hiệu ứng hỗn hợp.

Những gì OCT định hướng cho thấy

Lin và các cộng sự báo cáo: “OCT định hướng cho thấy ONL thực chiếm 63% độ dày ONL giả định. So với nhóm khỏe mạnh, nhóm PD có ONL thực dày hơn và HFL mỏng hơn (P < 0,05), trong khi tổng độ dày ONL và HFL không khác biệt (P > 0,05). Dải EZ có độ phản xạ thấp hơn ở bệnh nhân PD so với người khỏe mạnh tại vùng hoàng điểm và cận hoàng điểm (P < 0,05).”

Họ kết luận rằng OCT định hướng cho thấy bệnh Parkinson liên quan đến lớp nhân của tế bào cảm thụ ánh sáng dày hơn và lớp các tua của tế bào cảm thụ ánh sáng mỏng hơn, và cả hai thay đổi này không thể phát hiện được chỉ bằng OCT tiêu chuẩn.

Họ cũng chỉ ra rằng dải EZ chứa nhiều ty thể, và độ phản xạ thấp hơn quan sát được ở bệnh nhân PD có thể cho thấy những thay đổi về chuyển hóa trong bệnh Parkinson. “Những phân tích chi tiết về võng mạc ngoài này giúp hiểu sâu hơn về các thay đổi của tế bào cảm thụ ánh sáng liên quan đến PD,” họ nhận định.

Tham chiếu

1. Lin J, Lee PY, Tran KKN, Finkelstein DI, Bui BV, Nguyen CTO. Detailed outer retinal assessment in Parkinson’s Disease using directional OCT. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2026;67. doi:https://doi.org/10.1167/iovs.67.3.59

2. Mailankody P, Lenka A, Pal PK. The role of optical coherence tomography in parkinsonism: a critical review. J Neurol Sci. 2019;403:67–74.

3. Alves JN, Westner BU, Højlund A, Weil RS, Dalal SS. Structural and functional changes in the retina in Parkinson’s disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2023;94:448–56.

4. Terravecchia C, Mostile G, Chisari CG, et al. Retinal thickness in essential tremor and early Parkinson disease: exploring diagnostic insights. J Neuroophthalmol. 2024;44:35–40.

5. Archibald NK, Clarke MP, Mosimann UP, Burn DJ. The retina in Parkinsons disease. Brain. 2009;132:1128–45.

6. Weil RS, Schrag AE, Warren JD, Crutch SJ, Lees AJ, Morris HR. Visual dysfunction in Parkinson’s disease. Brain. 2016;139:2827–43.

7. Lujan BJ, Roorda A, Knighton RW, Carroll J. Revealing Henle’s fiber layer using spectral domain optical coherence tomography. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011;52:1486–92.

8. Ramtohul P, Cabral D, Sadda SV, Freund KB, Sarraf D. The OCT angular sign of Henle fiber layer (HFL) hyperreflectivity (ASHH) and the pathoanatomy of the HFL in macular disease. Prog Retin Eye Res. 2023;95:101135.

9. Gao W, Cense B, Zhang Y, Jonnal RS, Miller DT. Measuring retinal contributions to the optical Stiles-Crawford effect with optical coherence tomography. Opt Express. 2008;16:6486–501.

10. Tong KK, Lujan BJ, Zhou Y, Lin MC. Directional optical coherence tomography reveals reliable outer nuclear layer measurements. Optometry and Vision Science. 2016;93:714–9.

11. Lujan BJ, Roorda A, Croskrey JA, et al. Directional optical coherence tomography provides accurate outer nuclear layer and Henle fiber layer measurements. Retina. 2015;35:1511–20.

12. Lee DJ, Woertz EN, Visotcky A, et al. The Henle fiber layer in albinism: Comparison to normal and relationship to outer nuclear layer thickness and foveal cone density. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2018;59:5336–5348.

13. Lujan BJ, Griffin SM, Makhijani VS, et al. Directional optical coherence tomography imaging of macular pathology. Retina. 2024;44:1124–33.

14. Rascunà C, Russo A, Terravecchia C, et al. Retinal thickness and microvascular pattern in early Parkinson’s disease. Front Neurol. 2020;11:533375.

15. Tran K, Lee PY, Finkelstein DI, et al. Altered outer retinal structure, electrophysiology and visual perception in Parkinson’s disease. J Parkinsons Dis. 2024;14:167–80.

Source: Ophthalmology Times