So sánh loạn thị sau mổ giữa đặt IOL loạn thị và rạch giác mạc điều trị loạn thị bằng laser femto

Các nhà nghiên cứu tại Đài Loan đã so sánh rạch giác mạc điều trị loạn thị bằng laser femto (FSAK – femtosecond laser–assisted astigmatic keratotomy) với đặt IOL loạn thị (toric IOL) trong điều trị loạn thị cho bệnh nhân phẫu thuật đục thủy tinh thể. Nghiên cứu cho thấy cả hai phương pháp đều hiệu quả. Tuy nhiên, IOL loạn thị có ưu thế nhẹ, vì gây ít loạn thị tồn lưu hơn và mang lại thị lực xa không kính (UDVA) tốt hơn, theo báo cáo của tác giả chính Dr. Wei-Ting Yen, Khoa Mắt, Bệnh viện Tri-Service General và Trung tâm Y khoa Quốc phòng Quốc gia tại Đài Bắc, Đài Loan.

Yen và cộng sự đã thực hiện một phân tích tài liệu so sánh hai kỹ thuật này. Các tiêu chí đánh giá chính gồm:

• Loạn thị khúc xạ tồn lưu sau mổ

• Chỉ số hiệu chỉnh (correction index)

• UDVA

• Tỷ lệ bệnh nhân có loạn thị tồn lưu ≤ 1.00D

• Loạn thị mục tiêu (TIA) và loạn thị do phẫu thuật gây ra (SIA)

Cho đến nay, nhiều nghiên cứu đã so sánh hai kỹ thuật điều trị loạn thị này nhưng chưa có sự đồng thuận về phương pháp mang lại kết quả vượt trội.

Các tác giả giải thích lý do thực hiện nghiên cứu:

“Mặc dù IOL loạn thị mang lại nhiều lợi ích trong điều trị loạn thị, nhưng vẫn có những trường hợp nguy cơ xoay trục IOL cao khiến lựa chọn này không phù hợp. Ở những mắt có nguy cơ xoay IOL cao – như mắt sang chấn hoặc mắt có trục nhãn cầu dài – điều trị loạn thị trên bề mặt giác mạc bằng các phương pháp khác có thể là lựa chọn thay thế.”²

Rạch giác mạc cung (arcuate keratotomy) điều chỉnh loạn thị bằng cách tạo các đường rạch chính xác trên giác mạc và có thể thực hiện bằng laser femto, nhờ độ chính xác và khả năng dự đoán cao. Sự phổ biến của FSAK tăng lên cùng với mức độ sử dụng rộng rãi của phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng laser femto.

Các phân tích gộp trước đây cho thấy IOL loạn thị cho kết quả thị lực tốt hơn và ít loạn thị tồn lưu hơn so với rạch thư giãn giác mạc. Một phân tích gần đây cũng cho thấy IOL loạn thị để lại ít loạn thị tồn lưu hơn nhưng không có khác biệt đáng kể về UDVA. Những năm gần đây có nhiều nghiên cứu mới cung cấp dữ liệu cập nhật về loạn thị tồn lưu và thị lực giữa IOL loạn thị và FSAK sau mổ đục thủy tinh thể.

Tổng quan tài liệu

Nhóm nghiên cứu xác định được 9 nghiên cứu, với tổng cộng 590 bệnh nhân.

“Kết quả phân tích gộp cho thấy IOL loạn thị tạo ra ít loạn thị khúc xạ tồn lưu sau mổ hơn và mang lại UDVA tốt hơn so với FSAK. Phân tích thử nghiệm tuần tự (trial sequential analysis) cũng cho thấy bằng chứng mạnh về loạn thị tồn lưu thấp hơn ở nhóm IOL loạn thị. FSAK cho thấy chỉ số hiệu chỉnh thấp hơn và TIA, SIA trung bình thấp hơn so với IOL loạn thị,” theo Yen và cộng sự.

Dựa trên tổng quan tài liệu, nhóm tác giả kết luận:

• Cả FSAK và IOL loạn thị đều hiệu quả trong điều trị loạn thị ở bệnh nhân phẫu thuật đục thủy tinh thể.

• IOL loạn thị mang lại ít loạn thị tồn lưu hơn và UDVA tốt hơn.

• Phân tích vectơ cho thấy IOL loạn thị tạo ra TIA và SIA cao hơn.

• Không phương pháp nào liên quan đến biến chứng nghiêm trọng không thể điều trị.

???? Kết luận: IOL loạn thị là lựa chọn ưu tiên để điều chỉnh loạn thị ở bệnh nhân phẫu thuật đục thủy tinh thể, trong khi FSAK là phương án thay thế phù hợp khi IOL loạn thị bị chống chỉ định.

References

1. Yen W-T, Weng T-H, Lin T-Y, Tai M-C, Chen Y-H.Femtosecond laser-assisted astigmatic keratotomy versus toric IOL implantation for correcting astigmatism in cataract patients: a systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. Br J Ophthalmol. 2025;109:324–332. doi:10.1136/bjo-2024-325195

2. Rubenstein JB, Raciti M. Approaches to corneal astigmatism in cataract surgery. Curr Opin Ophthalmol. 2013;24:30. doi:10.1097/ICU.0b013e32835ac853

3. Titiyal JS, Baidya KP, Sinha R, et al. Intraoperative arcuate transverse keratotomy with phacoemulsification. J Refract Surg. 2002;18:725–30. doi:10.3928/1081-597X-20021101-10

4. Vickers LA, Gupta PK. Femtosecond laser-assisted keratotomy. Curr Opin Ophthalmol. 2016;27:277–284. doi:10.1097/ICU.0000000000000267

5. Kessel L, Andresen J, Tendal B, et al. Toric intraocular lenses in the correction of astigmatism during cataract surgery: a systematic review and meta-analysis. Ophthalmology. 2016;123:275-286.doi:10.1016/j.ophtha.2015.10.002

6. Lake JC, Victor G, Clare G, et al. Toric intraocular lens versus limbal relaxing incisions for corneal astigmatism after phacoemulsification. Cochrane Database Syst Rev. 2019;12:CD012801. doi:10.1002/14651858.CD012801.pub2

7. Zheng J, He L, Zhong J. Effect of femtosecond laser-assisted arcuate keratotomy versus toric intraocular lens implantation on correction of astigmatism in cataract surgery: a systematic review and meta-analysis.Lasers Med Sci. 2023;38:225. doi:10.1007/s10103-023-03893-0

8. Titiyal JS, Khatik M, Sharma N, et al. Toric intraocular lens implantation versus astigmatic keratotomy to correct astigmatism during phacoemulsification.J Cataract Refract Surg. 2014;40:741–747. doi:10.1016/j.jcrs.2013.10.036

9. Yoo A, Yun S, Kim JY, et al. Femtosecond laser-assisted arcuate keratotomy versus toric IOL implantation for correcting astigmatism.J Refract Surg. 2015;31:574–578.doi:10.3928/1081597X-20150820-01

10. Shaarawy AS, Elmassry AA, Elhenawy HM. Toric intraocular lens implantation in comparison to femtoassisted astigmatic keratotomy to correct astigmatism during phacoemulsification cataract surgeries.Egypt J Cataract Refract Surg. 2020;26:16–25. doi:10.21608/ejcrs.2020.193256

11. Hernandez R, Almenara C, Soriano D, et al. Toric intraocular lens implantation vs femtosecond laser-assisted arcuate keratotomy for correction of moderate astigmatism in cataract surgery. J Cataract Refract Surg. 2022;48:887–893. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000879

12. Kwon HJ, Lee H, Lee JA, et al. Astigmatic correction of simultaneous femtosecond laser-assisted cataract surgery (FLACS) with intrastromal arcuate keratotomy (ISAK) versus toric intraocular lens implantation with conventional phacoemulsification. BMC Ophthalmol. 2021;21:298.doi:10.1186/s12886-021-02059-2

13. Noh H, Yoo Y-S, Shin KY, et al. Comparison of penetrating femtosecond laser-assisted astigmatic keratotomy and toric intraocular lens implantation for correction of astigmatism in cataract surgery. Sci Rep. 2021;11:7340. doi:10.1038/s41598-021-86763-5

14. Lin M-Y, Shen Y-D, Tan H-Y, et al. Refractive outcomes of femtosecond laser-assisted cataract surgery with arcuate keratotomy and standard phacoemulsification with toric intraocular lens implantation. Int Ophthalmol. 2022;42:2633–2642. doi:10.1007/s10792-021-02090-8

15. Wang KY, Chen LL. Comparison of long-term efficacy of femtosecond laser arcuate keratotomy and toric intraocular lens implantation in the correction of cataract combined with low degree astigmatism. Chinese Journal of Ocular Trauma and Occupational Eye Disease. 2022;44:889–894. doi:10.1038/s41598-021-86763-5

16. Shen J, Hua Z, Zhang L, et al. n.d. Comparison of astigmatism correction and visual outcomes in mix-and-match implantations of trifocal intraocular lenses with femtosecond laser-assisted arcuate keratotomy and contralateral bifocal toric intraocular lenses.Front Med. 2023;10.doi:10.3389/fmed.2023.1237319

17. Yuan SM, Tang YR, Peng YL, et al. Effects of three methods for correction of low-degree against-the-rule corneal astigmatism during cataract surgery. Chinese J Ophthalmol. 2023;59:110–117.doi:10.3760/cma.j.cn112142-20220401-0015